Batun yiwuwar fara amfani da sabon kuɗin bai ɗaya na ƙasashen kungiyar ECOWAS, wanda ake kira Eco, ya sake ɗaukar hankalin al’umma yayin da ake ci gaba da bayyana shekarar 2027 a matsayin lokacin da ake fatan fara aiwatar da shirin. Duk da haka, har yanzu babu wata sanarwa a hukumance da ta tabbatar da cewa Najeriya za ta daina amfani da naira a wannan shekarar. Wannan ya sa tambaya ta taso: shin Najeriya ta shirya idan lokacin ya yi?
A shekaru da dama da suka gabata, shugabannin ECOWAS suna ta ƙoƙarin samar da kuɗin bai ɗaya domin ƙarfafa tattalin arzikin yankin. Ana sa ran hakan zai rage wahalar canza kuɗi tsakanin ƙasashe, ya bunƙasa kasuwanci, ya jawo masu zuba jari tare da ƙarfafa haɗin kan tattalin arziki a Yammacin Afirka.
Abin Da Binciken Jami’ar Northwest Kano Ya Gano Kan Lafiyar Al’umma a Tofa
Ga Najeriya, wadda ita ce ƙasa mafi girman tattalin arziki a yankin, wannan na iya zama wata babbar dama. Amma kuma yana tattare da ƙalubale masu yawa da ba za a yi watsi da su ba.
A halin yanzu, Najeriya na fuskantar hauhawar farashin kayayyaki, canjin darajar naira, ƙarancin ayyukan yi da kuma matsin rayuwa. Masana tattalin arziki sun bayyana cewa ƙasa ba za ta iya shiga tsarin kuɗin bai ɗaya cikin nasara ba sai idan ta samu daidaiton tattalin arziki, ta rage hauhawar farashi, ta kula da kashe kuɗaɗen gwamnati yadda ya kamata, tare da tabbatar da dorewar basussukan ƙasa.
Haka kuma, bankuna da cibiyoyin hada-hadar kuɗi za su fuskanci babban aiki. Za a buƙaci sabunta tsarin kwamfutoci, na’urorin ATM, POS, manhajojin banki da tsarin biyan kuɗi ta yanar gizo domin su dace da sabon tsarin kuɗi.
A bangaren al’umma kuwa, ana buƙatar wayar da kai sosai. Har yanzu mutane da dama ba su manta da ƙalubalen da aka fuskanta lokacin da aka sauya fasalin takardun naira ba. Saboda haka, idan aka kawo sabon kuɗi ba tare da isasshen bayani ba, hakan na iya haifar da rudani da kuma damar damfara.
Ƙananan ‘yan kasuwa, masu sana’o’in hannu, direbobi da masu kasuwanci a karkara su ne za su fi buƙatar ilimantarwa domin su fahimci yadda sabon tsarin zai kasance da yadda za su gudanar da kasuwancinsu ba tare da asara ba.
Gwamnati kuma za ta kasance da babban nauyi. Dole ne ta samar da tsare-tsare masu kyau, ta sake duba dokokin kuɗi da haraji, tare da wayar da kan jama’a game da duk wani sauyi da zai shafi rayuwar yau da kullum.
Baya ga haka, amincewar jama’a ita ce ginshiƙin kowace irin kuɗi. Idan mutane ba su yarda cewa sabon kuɗin zai kare darajar abin da suka mallaka ba, ko kuma ba su amince da tsarin ba, aiwatar da shi ba zai yi sauƙi ba.
Fasahar zamani ma za ta taka muhimmiyar rawa. Najeriya ta samu ci gaba wajen biyan kuɗi ta intanet da amfani da manhajojin banki, amma har yanzu ana fuskantar matsalolin wutar lantarki, ingancin sadarwa da barazanar hare-haren yanar gizo. Dole ne a magance waɗannan matsaloli kafin a shiga sabon tsarin kuɗi.
A ƙarshe, abin da ya kamata ‘yan Najeriya su fahimta shi ne cewa har yanzu naira ce halastacciyar kuɗin ƙasar, kuma babu wata sanarwa daga hukumomin Najeriya da ta tabbatar da daina amfani da ita a shekarar 2027. Sai dai tattaunawar da ake yi ta nuna muhimmancin shirya tattalin arziki, ilimantar da jama’a da kuma ƙarfafa cibiyoyin kuɗi domin duk lokacin da aka cimma matsaya, ƙasar ta kasance cikin shiri.
Saboda haka, tambayar da ta fi dacewa ba ita ce ko sabon kuɗi zai zo ba, illa dai shin Najeriya ta gina tubalin tattalin arzikin da zai ba ta damar cin moriyar wannan babban sauyi idan lokacin ya yi?
